کوتاه ترین خسوف پس از بلندترین کسوف ‼!1

تصویری از تزل (منجم آماتور ترکیه ای) که در آن با مقایسه نور قسمت پایینی قرص ماه در هنگام خسوف و شب قبل از آن می توانید افت نور حاصل از ماه گرفتگی را مشاهده کنید.

گذر نیمه ای از قرص ماه در نیمسایه ی زمین

نمایی از مقارنه ماه و مشتری پس از خسوف کوتاه 15 مرداد؛ در اطراف سیاره مشتری 3 قمر از 4 قمر گالیله ای دیده می شوند.

نقشه روئیت پذیری کوتاه ترین خسوف سال های اخیر؛ در ایران این خسوف در هنگام طلوع ماه و با ابزار آلات تصویر برداری به سختی دیده می شد.

توضیحات:ا

5 شنبه هفته گذشته (15 مرداد ماه) همراه با اولین ماه کامل پس از طولانی ترین خورشید گرفتگی قرن ، ماه گرفتگی نیم سایه ای هم اتفاق افتاد که البته با چشم قابل تشخیص نبود. این خسوف به علت گذر تنها نصف قرص کامل ماه از قسمت نیم سایه ای مخروط سایه زمین در فضا، تاثیر بسیار کمی بر شدت نور قسمت هایی از کره ماه گذاشت که البته آن هم از دید عکاسان حرفه ای آسمان شب دور نماند. در حقیقت نیمه ای از قرص کامل ماه در این خسوف توسط سایه ی لایه های فوقانی جو کره زمین پوشانده شد. البته یک ماه قبل از این خسوف ، خسوف دیگری نیز روی داد که کمی طولانی تر و بیشتر از خسوف15 مرداد ماه بود (این خسوف از ایران قابل روئیت نبود). به طور کلی در حالت خاصی از قرار گیری ماه و زمین در مدارهایشان احتمال روی دادن خسوف و کسوف در طول یک ماه وجود دارد؛ که البته در این بازه اخیر ما 2 خسوف جزئی و یک کسوف کلی طولانی داشتیم.

در عین حال ماه پس از خسوف خود در شب 15 مرداد ماه تا صبح به دیدار سیاه مشتری رفت تا آنکه پس از خسوف ضعیف و کوتاه خود همنشین غول گازی منظومه شمسی شود.

خسوف جزئی بعدی در روز آخر سال 2009 میلادی یعنی در 11 دی ماه امسال روی خواهد داد. این خسوف در ساعت 22:53 دقیقه به وقت ایران به اوج خود خواهد رسید، البته مراحل این خسوف یک ساعت و سی دقیقه قابل روئیت خواهد بود.

برخورد دوباره با مشتری

تصویر تلسکوپ فضایی هابل از مشتری و به نمایش کشیدن جزئیات بیشتری از لکه سیاه، 23 جولای (1 مرداد)

تصویر مادون قرمز تلسکوپ 10 متری کک از لکه سیاه و مقایسه آن با ابعاد سیاره زمین و لکه بزرگ مشتری، 20 جولای ( 29 تیر ماه)

لکه سیاه در بالای تصویر و در نزدیکی قطب جنوب مشتری دیده می شود. عکس از: آنتنی ویزلی

چه چیزی باعث ایجاد لکه سیاه رنگ در قطب جنوب مشتری شده است؟

شاید وقتی آنتنی ویزلی (Anthony Wesley) ((یکی از رصدگران و عکاسان مشهور سیاره مشتری)) در حال عکاسی از بزرگترین سیاره گازی منظومه شمسی بود نمی دانست چه چیزی در انتظار اوست. در واقع وی پس از نیمه شب 18 جولای (در سحرگاه 19 جولای یا 28 تیر ماه) ، در زمانی که سیاره مشتری بالاترین ارتفاع خود را نسبت به سطح افق می گرفت و باعث می شد اغتشاشات جوی کمتری بر نور دریافتی از آن به ساکنین زمین تاثیر بگذارند، از مشتری تصویری تهیه کرد که شاید تاریخی ترین تصویر وی از آن باشد. در تصاویری که آنتنی ویزلی تهیه کرده بود لکه ای سیاه رنگی مانند لکه ایجاد شده در سال 1994 میلادی توسط برخورد دنباله دار شومیکر_ لوی 9 (Shoemaker-Levy 9) با جو مشتری، به خوبی مشخص شده بود در حالی که وی پس از مرور عکس هایش در 20 جولای (29 تیر) به وجود این لکه اسرار آمیز پی برد. پس از وی منجمان آماتور دیگری هم با رصدهایی پی در پی وجود این لکه را تصدیق کردند.

با شواهد و اسناد ثابت شد این لکه توسط برخورد سیارک یا دنباله داری با جو سیاره مشتری به وجود آمده است. یکی از این دلایل بازتاب درخشان طیف مادون قرمز نور خورشید توسط این لکه است که تنها به دلیل غبار حاصل از برخورد سیارک یا دنباله دار می توان به وجود آید. (( لازم به ذکر است که در ناحیه فوقانی جو مشتری به صورت عادی غباری وجود ندارد. )) یکی از مسئولین تلسکوپ مادون قرمز ناسا در هاوایی، در این باره می گوید:" این لکه تمام مشخصات برخورد دنباله دار شومیکر لوی را در 15 سال پیش داراست.قرار گرفتن ذرات غبار در ارتفاع زیاد شبیه به هیچ یک از وقایع آب و هوایی بر روی مشتری نیست." اگر این لکه توسط برخورد به وجود آمده باشد ممکن است تا روز های آینده توسط تند باد های جو مشتری ناپدید شود.

این لکه در نزدیکی طول جغرافیایی 210 درجه قرار گرفته و کافی است برای پیشبینی زمان های عبور این لکه از نصف النهار مبدا مشتری، 2 ساعت و 6 دقیقه به زمان های پیش بینی شده برای عبور لکه بزرگ مشتری اضافه کنید.

اما یکی از عجیب ترین اخبار درباره این لکه سیاه بر روی مشتری، به کارگیری دوربین شماره 3 میدان دید باز هابل است که به تازگی توسط فضانوردان بر روی این تلسکوپ فضایی نصب شده بود. با این که هنوز این دوربین کالیبره نشده است اما در 23 جولای ( 1 مرداد) تصویری فوق العاده از لکه سیاه رنگ مشتری گرفت که در آن جزئیات بسیار بیشتری نسبت به عکس هایی که از روی زمین تهیه شده بودند، وجود داشت. سناتور باربارا میکلسکی (Barbara A. Mikulski) که رئیس چند کمیسیون در مجلس سنا آمریکاست در این باره می گوید: "این به ما می گوید که فضانوردان و خدمه پرواز در مرکز پرواز فضایی گدارد توانسته اند با موفقیت تلسکوپ هابل را تعمیر کنند. من از این مسئله مغرورم و من نمی توانم برای تصاویر بعدی هابل صبر کنم. " یکی از مسئولان مرکز فضایی گدارد ناسا می افزاید: " ما معتقدیم این شدت برخورد کم یاب است و ما بسیار خوشبختیم که توانستیم بقایای آن را با تلسکوپ هابل ببینیم. "

مت مونتین (Matt Mountain) رئیس موسسه تلسکوپ های فضایی علمی وقت رصدی را با تلسکوپ هابل به گروهی از منجمان به سرپرستی هیدی هامل (Heidi Hammel) از موسسه تحقیقات فضایی در بولدر داد. که عکس بالا نتیجه کارکد این گروه با تلسکوپ فضایی هابل است. هیدی هامل معتقد است که تصاویر این تلسکوپ می تواند به پیدا کردن جواب این سوال کمک کند: این لکه سیاه چگونه به وجود آمده است؟

وی قرار است با کنار هم گذاشتن عکس هایی از این لکه در طول موج های مختلف به سوال بالا پاسخ دهد. تحقیقات این گروه تا کنون مشخص کرده اندازه جسمی که باعث ایجاد چنین لکه ای شده در ابعاد یک زمین فوتبال بوده و برخورد آن هزاران بار قوی تر از دنباله دار یا سیارکی بود که در 1908 میلادی در تونگسکا سیبری با زمین برخورد کرد.

آخرین خبر از لکه سیاه:

این لکه سیاه تا به حال ده ها هزار بار بزرگتر از زمانی است که سیارک یا دنباله دار با مورد نظر جو مشتری برخورد کرد.

آزمایشگاه علمی مریخ

چتر نجات آزمایشگاه علمی مریخ ناسا پس از آزمایش شدن در بزرگترین تونل هوای دنیا مطعلق به مرکز تحقیقاتی اِیمز ناسا ، طی ماه های آپریل و مارس 2009 امتحانات خود را به خوبی پس داد .

در این تصویر شما شاهد یک چتر نجات کوچک شده مهندسی هستید . در حال حاضر نمونه بزرگ این چتر نجات مریخی بزرگترین سازه برای پروازهای فرا زمینی است . این چتر طراحی شده است تا سطح پیمای آینده ناسا (MSL ) را که با سرعت 2/2 ماخ وارد جو مریخ می شود ، نجات دهد . جایی که تا 6500 پوند بر اثر نیروی کششی فشار تولید خواهد شد .

این چتر نجات که توسط مرکز هوا و فضای پایونیر ساخته خواهد شد دارای 80 طناب اتصال است و پیشبینی می شود که 165 فوت طول داشته باشد ، همچنین در هنگام باز شدن قطر آن به 51 فوت می رسد . تونل هوا اِیمز خود ، 80 فوت طول و 120 فوت عرض دارد که تقریباً بزرگتر از آشیانه یک بویینگ 737 است .

همزمان مرکز JPL ناسا فضاپیمای MSL را ساخت و آزمایش کرد ؛ این فضاپیما در سال 2011 برای پرتاب آماده خواهد شد . عملیلت MSL ، شامل نشستن و حرکت فضاپیما بر سطح مریخ است که از اهداف آن می توان به آزمایشگاه تحلیلی بر سطح مریخ در سال 2012 اشاره کرد .

APOD

کندوی ماهواره ای

اولین ماهواره دست ساز بشر توسط شوروی و در سال 1957 میلادی به فضا پرتاب شد . پرتاب این ماهواره مشخصاَ شروعی بود برای آغاز استفاده از فضا در راستای فعالیت های علمی و اقتصادی . در مدت جنگ سرد ، فضا زمینه اصلی رقابت میان شوروی و ایالات متحده بود .

در سال 1964 میلادی اولین ماهواره تلویزیونی برای مخابره المپیک توکیو به فضا پرتاب شد و در مدارش قرار گرفت . پس از آن روسیه شروع به کمتر کردن برنامه پرتابه های خود پرداخت در حالی که بقیه کشور ها در حال تکمیل برنامه های فضایی خود بودند . به این ترتیب کم کم تعداد پرتابه های دست ساز انسان به فضا در حدود 200 عدد در سال رسید .

تصویر ذیل اثری هنرمندانه از تعداد بقایای این اجرام به دور سیاره زمین است که البته بر اساس واقعیت و جایگاه حقیقی این اجرام در فضا درست شده است هر چند برای نمایش بهتر ، مقداری در ابعاد آن ها نسبت به کره زمین اغراق شده است .

شما به راحتی می توانید در این تصویر مدار ماهواره های زمین ثابت و نزدیک به زمین را تشخیص دهید .

Phoenix mission ends

pas az 5 mah belakhare amaliate ghoghnoos ia phoenix ba movafaghiat be etmam reCd . in sath neshin ke baraie barresie haiat seloli va khake merikh be in saiare safar karde bood dar 5 khordade emsal be sathe merikh resid va avalin dade haie por arzeshe khodash ra be zamin ferestad . sar anjam in sath neshin ba ghorobe arame khorshide ghotbe shomalegane merikh dar 12 aban mah be aramesh abadi raft . in mamoriat ba movafaghiat anjam shod va daneshmandane sazmane fazaiy amrika ( NASA ) etela aty ra ke mikhastand ba estefade az in sath neshine por tavan be dast avardand . in sath neshin be elate kar kardan ba batry haie khorshidi ta mahdode 4 ta 5 mah bishtar nemitavanest kar konad .
matalebe Bshtar :
http://www.skyandtelescope.com/news/home/34222264.html
http://www.nasa.gov/mission_pages/phoenix/main/index.html

inam vaghaie mordade emsal

زیر گنبد آسمان

مرداد : از کسوف تا خسوف

مرداد ماه امسال وقایع نجومی زیادی را در خود جای داده است از جمله کسوف کاملی که در ایران و تهران به صورت جزئی رصد خواهد شد . اما به جز این رخداد مهم ، وقایع دیگری نیز هستند که به غیر از رصدگران علاقه عکاسان را نیز جلب خواهند کرد که نمونه آن خسوف جزئی تنها قمر زمین و یا مقارنه* بی نظیر زحل ، زهره و عطارد در افق شامگاهی است . مقارنات این ماه را می توانید در جدول زیر ببینید . اما صور فلکی در این ماه چه گونه اند ؟ در این ماه بارز ترین صور فلکی در آسمان تهران ، صور : جدی ، مارافسای ، دجاجه ، سپر ، چنگ رومی ، هرکول ( جاثی ) ، قوس و عقرب می باشند که اجرام بسیار زیادی را در بر گرفته اند و برای عکاسی اعماق آسمان بسیار مناسب هستند . گویا این ماه را به نام عکاسان آسمانی نام نهاده اند !

مقارنات*

شماره	تاریخ	زمان شروع	زمان پایان	جدایی زاویه ای	جرم اول	جرم دوم	قدر* جرم اول	قدر جرم دوم	صورت فلکی	منطقه افق
1	دوشنبه 7 مرداد	2:45 دقیقه	5:30 دقیقه	' 3 ° 4	ماه	خوشه پروین	33/11-	37/1	ثور	شرق
2	شنبه 12 مرداد	19:9 دقیقه	19:30 دقیقه	°3	ماه	زهره	5/8-	9/3-	اسد	غرب
3	یک شنبه 13 مرداد	19:15 دقیقه	20:00 دقیقه	'3 ° 4	ماه	زحل	72/9-	84/0	اسد	غرب
4	دوشنبه 14 مرداد	19:35 دقیقه	20:25 دقیقه	'29° 5	ماه	مریخ	4/10-	7/1	اسد	غرب
5	چهارشنبه 23 مرداد	18:45 دقیقه	2:00 دقیقه 24 مرداد	'33 ° 3	ماه	مشتری	5/12-	6/2-	قوس	جنوب شرقی
6	سه شنبه 28 مرداد	21:10 دقیقه	4:45 دقیقه 29 مرداد	' 10°3	ماه	اورانوس	6/12-	74/5	حوت و دلو	جنوب شرقی
7	چهارشنبه 30 مرداد	19:00 دقیقه	19:21 دقیقه	'56°0	زهره	عطارد	9/3-	27/0	اسد	غرب

( * مقارنه : نزدیک شدن ظاهری دو جرم در آسمان )

(* قدر : معیاری برای اندازه گیری درخشش اجرام آسمانی )

اما از این به بعد برای علاقه مندان به رصد و عکاسی از ایستگاه فضایی بین المللی ( iss ) و ماهواره های ایریدیوم جدولی خواهیم داشت که در آن مواقعی که این اجرام پر سرعت ، نور مناسب برای رصد در زیر آسمان تهران را دارا هستند بیان خواهد کرد . این جدول برای طول و عرض جغرافیایی شهر تهران در نظر گرفته شده است و الزاماَ این اجرام در شهر های دیگر در این ساعت پر نور نخواهند شد .

ایستگاه فضایی بین المللی

تاریخ	قدر	شزوع حرکت			زمان اوج درخشش			پایان حرکت
		زمان	ارتفاع	افق	زمان	ارتفاع	افق	زمان	ارتفاع	افق
15مرداد	2/2-	19:16: 42	10	NW	19:19:17	68	NNW	19:19:17	68	NNW
17مرداد	4/2-	18:27:28	10	NW	18:30:20	77	NE	18:32:03	21	SE
19 مرداد	3/2-	17:38:08	10	NW	17:40:58	75	NNE	17:43:50	10	SE

ایریدیم ها

تاریخ	زمان	کمینه قدر	ارتفاع	سمت	بیشینه قدر	شماره ایریدیم
1 مرداد	19:02:36	4-	14°	347° (NNW)	-6	Iridium 19
25 مرداد	18:39:31	-6	21°	352° (N )	6-	Iridium 83
26 مرداد	18:33:11	6-	23°	353° (N )	7-	Iridium 56

و اما رویداد های مهم این ماه ( از کسوف تا خسوف ) :

اولین رویداد مهم این ماه کسوف 11 مرداد ( جمعه ) می باشد که در اصل به صورت کلی است ولی در تهران و ایران به صورت جزئی دیده می شود . این کسوف کامل توجه خیلی از منجمان دنیا را به خود جلب کرده است . اما متأ سفانه این کسوف در تهران به صورت یک گرفت 20% دیده خواهد شد که قرص خورشید از سمت راست شروع به گرفت می کند و تا بالا ادامه می یابد . اما شروع این گرفت به افق تهران ساعت 14:30 دقیقه می باشد و اوج آن در حدود ساعت 15:5 دقیقه در تهران دیده خواهد شد و بالاخره در ساعت 16:27 دقیقه از دید ناظر تهرانی اتمام می یابد . خورشید در آن روز در صورت فلکی خرچنگ ( سرطان ) خواهد بود .

دومین رویداد مهم این ماه ، مقارنه بی نظیر زهره ، زحل و عطارد می باشد که صحنه بسیار زیبایی را در افق غرب بلافاصله پس از غروب خورشیدِ روز چهارشنبه ، 23 مرداد به نمایش خواهد گذاشت . این مقارنه از ساعت 19:00 دقیقه در تهران قابل رویت است و تا ساعت 19:30 دقیقه دیده خواهد شد اما اگر در این روز نتوانستید مقارنه را ببینید زیاد ناراحت نشوید چرا که این مقارنه تا روز 29 مرداد قابل رویت خواهد بود . قدر این سیارات هنگام مقارنه به این گونه می باشد :

سیاره زهره : 9/3- ؛ سیاره عُطارد : 62/0- ؛ سیاره زحل : 84/0

جدایی زاویه ای سیارات در این مقارنه زیبا به شرح ذیل است :

عطارد – زهره : 3 درجه و 27 دقیقه ؛ زهره – زحل : 0 درجه و 14 دقیقه ؛

زحل – عطارد : 3 درجه و 33 دقیقه .

این مقارنه در صورت فلکی اسد دیده خواهد شد .

سومین رویداد که درست قبل از رویداد چهارم ( خسوف ) رخ خواهد داد یکی از اختفاء های بی نظیر ماه و نپتون می باشد که در ساعت 21:20 دقیقه شنبه 26 مرداد ، شروع و تا ساعت 22:38 دقیقه ادامه پیدا خواهد کرد . اما تنها بدی این اختفاء کم نور بودن نپتون و پر نور بودن ماه است که سبب می شود فقط افرادی بتوانند این مقارنه را رصد کنند که تلسکوپ بزرگ آماتوری داشته باشند یا افرادی که می توانند چنین تلسکوپی را قرض بگیرند . قدر نپتون در این مقارنه 8/7 می باشد .

چهارمین رویداد مهم این ماه که آخرین آن ها است ، ماه گرفتگی جزئی شب 26 مرداد می باشد که در تهران با شروع نیم سایه در ساعت 21:20 دقیقه آغاز می شود و تا ساعت 3:52 دقیقه یکشنبه بیست و هفتم ادامه خواهد داشت . شروع افتادن سایه زمین بر روی کره ماه 23:35 دقیقه می باشد و اوج گرفت آن که حدود 76 درصد است در ساعت 1:14 دقیقه یکشنبه دیده خواهد شد و در آخر ماه درساعت2:38دقیقه.یکشنبه از سایه زمین در خواهد آمد . این ماه گرفتگی در افق جنوبی آسمان و در صورت فلکی جدی دیده خواهد شد .

بارش های شهابی در مرداد ماه :

دو بارش شهابی در مرداد خواهیم داشت که یکی از آنان بارش دلتا دلوی با بازه زمانی 22 تیر تا 29 مرداد که در 6 مرداد ( یکشنبه ) به نقطه اوج خود می رسد با *ZHR =20 و دیگری بارش شهابی برساووشی* با بازه زمانی 27 تیر تا 3 شهریور که نقطه اوج آن در 22 مرداد ( سه شنبه ) و با ZHR * = 100 خواهد بود که دنباله دار تولید کننده این بارش سویفت تاتل معروف می باشد .

شرح فاز های ماه در مرداد :

ماه نو : ساعت 14:42 دقیقه جمعه 11 مرداد

ماه کامل : ساعت 1:50 دقیقه یک شنبه 27 مرداد

(* ZHR : تعداد شهاب هایی که از سر سوی ناظر می گذرند و در یک ساعت دیده می شوند )

( * بارش برساووشی : نام صورت فلکیی که در آن کانون اثر پرسپکتیو بارش قرار دارد را روی آن بارش می گذارند یعنی در بارش برساووشی ، کانون اثر پرسپکتیو یا همان کانون بارش در صورت فلکی برساووش می باشد و به این ترتیب در این صورت فلکی کمترین شهاب دیده می شود . )

مهدی زمانی